in ,

Afgan mülteci akını Türkiye’de gerilimi tırmandırıyor

afgan-gocu-okupark-com-00

Afgan NATO güçlerinin ülkeden çekilmesi sırasında Afganistan’dan düzensiz göçün artması, Türkiye genelinde halihazırda yüksek olan mülteci karşıtı duyguları yeniden alevlendirdi. Ankara’yı hâlâ kapsamlı ve entegre bir sınır güvenlik mekanizmasından yoksun olduğu için hazırlıksız yakaladı.

NATO ve Amerika Birleşik Devletleri operasyonel faaliyetlerini sona erdirirken ve çoğunlukla. Afganistan’dan askerlerini geri çekerken, militan grupların hızlı toprak kazanımları arasında Taliban ile Afgan hükümeti arasındaki çatışmalar son derece yoğunlaştı. Güvenlik risklerinden ve ekonomik istikrarsızlıktan kaçan yüzlerce Afgan, daha iyi bir yaşam umuduyla. Avrupa’ya ulaşmaya çalışırken, çatışmalar İran üzerinden Türkiye’ye yeni bir mülteci akışını teşvik etti.

Neden Geliyorlar

Temmuz ayı başlarında Türkiye’ye yaya olarak giren yeni bir düzensiz göçmen akışını gösteren haberler, mültecilere yönelik hashtag’lerin. Twitter’da sürekli olarak gündem konusu haline gelmesiyle ülkede zaten yükselen mülteci karşıtı duyguları daha da körükledi. Yetkilileri harekete geçmeye zorladı. Türk makamları, 19 Temmuz’da güvenlik güçlerinin, 10 Temmuz’dan bu yana ülkenin güneydoğu. İran sınırı yakınında, çoğu Afgan olan yaklaşık 1.500 göçmeni ve insan kaçakçılığı şüphesiyle 11 kişiyi gözaltına aldığını duyurdu. Van Valiliği’nden yapılan açıklamada, zanlılardan 6’sının tutuklanarak cezaevine konulduğu belirtildi.

Uzmanlara ve gözlemcilere göre, resmi rakamlar durumun gerçek ciddiyetini sahada pek yansıtmadı. Türkiye merkezli bir Afgan sınır güvenliği uzmanı, son haftalarda İran üzerinden Türkiye’ye giren Afgan kökenli sığınmacıların sayısının günlük olarak 1.000-1.200 arasında olduğunu söylüyor. İsminin açıklanmaması koşuluyla Al-Monitor’a konuşan akademisyene göre bu rakam, Taliban’ın ülkedeki ilerlemesini artırması halinde Ağustos ve Eylül’e kadar 2.000’in üzerine çıkabilir.

Birleşmiş Milletler Mülteci Örgütü UNHCR, 2020 raporunda Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı Afgan sığınmacı sayısını 125.104 olarak açıkladı. Ancak akademisyenler, ülkedeki Afgan kökenli düzensiz göçmenlerin sayısının son akımlarla birlikte 500.000’den fazla olabileceğini tahmin ediyor.

Afgan kadınların hiç bitmeyen esaret korkusu: Başkasının kızı veya kardeşi  olarak anılmak istemiyorum

Afganlar Ne Yapıyor?

Türkiye’deki Afgan uyrukluların çoğu – Suriyelilerden sonra ülkedeki en büyük ikinci mülteci nüfusu – 16 ila 25 yaşları arasındaki genç erkeklerdir. Cinsiyet ve yaş konusunda belirli bir veri bulunmamakla birlikte, Afganlar arasındaki kadın, küçük çocuk ve yaşlı sayısı Afganistan’dan Türkiye’ye İran üzerinden geçen ve çoğu zaman yürüyerek, bazen de zorlu hava ve arazi koşullarında yaklaşık bir ay süren yolculuğun zorlu olması nedeniyle sığınmacı sayısının oldukça az olduğu tahmin ediliyor. Yolculuk, kişi başına 2,500 ila 3,000 ABD Doları arasındadır.

Afgan uyruklular Türkiye’de en yüksek oranlarda sınır dışı ediliyor. Resmi istatistiklere göre, Türk makamları 2021’in ilk yarısında 25.000’den fazla Afgan kökenli düzensiz göçmeni yakaladı ve son beş yılda yakalanan Afgan uyrukluların toplam sayısı yaklaşık 500.000’e ulaştı.

Afgan akademisyenin yaptığı bir diğer önemli gözlem ise, çoğu ülkeye yerleşen Suriyeli mültecilerin aksine, Türkiye’deki Afgan vatandaşlarının çoğunun Avrupa’ya seyahat etmek istemesi. Akademisyen, 10 Afgan vatandaşından sekizinin hedefinin Avrupa’ya gitmek olduğunu söyledi. Bu, Türkiye’ye yasadışı yollardan geçen her Afgan vatandaşının AB’yi de ilgilendirdiği anlamına geliyor.

Hakkında

Yine de AB, Afganistan’dan artan düzensiz göç sorunu karşısında Ankara’yı desteklemek konusunda isteksiz görünüyor ve önümüzdeki dönemde Ankara ile Avrupa başkentleri arasındaki mülteci krizinde yeni bir sayfa açılacağına işaret ediyor.

Bu arada Türkiye muhalefeti de mülteciler tartışmasında popülizm tuzağına düşüyor gibi görünüyor. En son ana muhalefet lideri Kemal Kılıçdaroğlu, 18 Temmuz’da Twitter’da yaptığı paylaşımda Suriyelileri iktidara geldikten sonraki iki yıl içinde ülkelerine geri gönderme sözü verdi. Hiç kimse Türkiye’yi “mülteciler için açık bir hapishane” haline getiremez. Şimdiden söyleyeyim, çok çetin müzakereler sizi bekliyor” dedi. İyi Parti lideri Meral Akşener de Türkiye’deki mültecilerin ülkelerine geri dönmesi gerektiğini sık sık yineliyor.

Türkiye’nin mülteci krizi, siyasi çekişmelere ve popülist söyleme terk edilemeyecek kadar önemlidir. Yine de muhalefet, erken seçim konuşmaları arasında konuyu kampanya için kullanmakta silahlarına sadık görünüyor. Konunun giderek siyasallaşması, mülteciler konusunda daha rasyonel bir tartışma yaratma çabalarını sekteye uğratıyor.

Önümüzdeki aylarda büyük mülteci dalgaları korkusuyla Afganistan’dan yeni bir mülteci akınına uğraması muhtemel olduğundan Ankara hazırlıksız yakalanmış görünüyor. Mültecileri ülkelerine geri göndermek gibi kampanya vaatleri, sorunu daha da siyasallaştıracak, derinden kutuplaşmış ülkedeki boşlukları genişletecek ve toplumun farklı kesimleri arasındaki gerilimi tırmandıracaktır.

OkuPark Sanal Okuma Parkı

What do you think?

Written by Şifa TARHAN

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

GIPHY App Key not set. Please check settings

Loading…

0
Study Abroad

How Should I Prepare My CV While Applying For Study Abroad?

uzaylı-var-okupark-com-00

Çalışma: Jüpiter’in Ayındaki Buzla Kaplı Okyanus Yaşam İçin Uygun Olabilir